Een onverwachte rekening: betalen, uitstellen of lenen?

Als je normaal gesproken goed met geld omgaat, kan er ineens een uitgave voorbijkomen waarop je niet had gerekend. Heb je voldoende spaargeld, dan is zo’n tegenvaller vooral vervelend. Lastiger wordt het wanneer er weinig geld op je spaarrekening staat. Je moet dan bepalen wat de verstandigste oplossing is: direct betalen, de uitgave uitstellen of toch geld lenen?

Door niet direct voor één oplossing te kiezen, maar eerst een paar stappen te doorlopen, voorkom je dat een eenmalige tegenvaller uitgroeit tot een groter financieel probleem.

Eerst bepalen of de uitgave echt niet kan wachten

Niet iedere onverwachte rekening hoeft dezelfde dag te worden opgelost. Daarom is de eerste vraag niet: waar haal ik het geld vandaan? Vraag jezelf eerst af hoe noodzakelijk de uitgave op dit moment is.

Bij een kapotte koelkast ligt het antwoord bijvoorbeeld anders dan bij een televisie die ermee ophoudt. En een auto die je dagelijks nodig hebt voor je werk kan belangrijker zijn dan een auto die vooral voor recreatieve ritten wordt gebruikt.

Kijk vervolgens of er een goedkoper alternatief bestaat. Een apparaat hoeft niet altijd nieuw te worden gekocht. Repareren of tweedehands kopen kan aanzienlijk goedkoper zijn. Vraag bij een grote reparatie eventueel een tweede offerte aan.

Stel dat een reparatie €800 kost. Misschien blijkt na wat onderzoek dat hetzelfde probleem voor €500 opgelost kan worden. Je financiële probleem is dan al €300 kleiner zonder dat je ergens geld voor hebt hoeven lenen.

Kijk daarna hoeveel je zelf kunt betalen zonder andere belangrijke rekeningen in gevaar te brengen. Het is meestal niet verstandig om je volledige betaalrekening leeg te halen wanneer een paar dagen later bijvoorbeeld de huur, hypotheek of energierekening wordt afgeschreven.

Kijk naar alternatieven voordat je geld leent

Heb je een financiële buffer? Dan is een onverwachte noodzakelijke uitgave precies waarvoor zo’n buffer bedoeld is. Een spaarbuffer is er bijvoorbeeld voor een kapot huishoudelijk apparaat of een onverwachte reparatie.

Niet iedereen heeft echter voldoende spaargeld beschikbaar. Ook dan zijn er mogelijkheden voordat je aan lenen denkt.

Controleer bijvoorbeeld of je de rekening in termijnen kunt betalen. Bij een onverwacht hoge rekening kun je contact opnemen met de organisatie of leverancier en vragen naar de mogelijkheden. Maak daarbij alleen afspraken over maandbedragen die je daadwerkelijk kunt missen.

Je kunt daarnaast kijken of je een gedeelte van de kosten uit je lopende inkomen kunt betalen. Stel dat je onverwacht €600 nodig hebt en €250 kunt opvangen door tijdelijk minder uit te geven. Dan hoef je nog maar voor de resterende €350 een oplossing te vinden.

Het kan verleidelijk zijn om hiervoor geld te gebruiken dat eigenlijk voor vaste lasten is gereserveerd. Daar moet je voorzichtig mee zijn. Een onverwachte rekening oplossen om vervolgens je huur of zorgverzekering niet te kunnen betalen, verplaatst het probleem alleen maar.

Heb je nog geen buffer? Dan kan de onverwachte rekening ook een aanleiding zijn om daarna met een klein spaarpotje te beginnen. Zelfs een paar tientjes per maand kunnen ervoor zorgen dat een volgende tegenvaller makkelijker op te vangen is.

Wanneer is lenen voor een onverwachte uitgave verantwoord?

Als uitstellen niet mogelijk is, je onvoldoende spaargeld hebt en andere oplossingen niet haalbaar zijn, kan lenen een mogelijkheid zijn. Maar daarbij is vooral belangrijk waarom je geld tekortkomt.

Een eenmalige tegenvaller is iets anders dan een structureel tekort.

Kun je normaal gesproken alle vaste lasten betalen en iedere maand geld overhouden? Dan kun je beoordelen of de extra maandelijkse aflossing binnen je budget past. Kijk daarbij niet alleen naar het bedrag dat je ontvangt, maar ook naar rente, eventuele andere kosten en het totale bedrag dat je uiteindelijk moet terugbetalen.

Kom je daarentegen vrijwel iedere maand geld tekort voor boodschappen, vaste lasten of andere normale uitgaven? Dan lost een nieuwe lening het onderliggende probleem niet op. Er komt juist een extra betalingsverplichting bij.

Maak daarom vóórdat je leent een eenvoudige berekening. Hoeveel moet je in totaal terugbetalen? Hoe lang duurt dat? En hoeveel houd je gedurende die periode iedere maand over nadat de aflossing is betaald?

Past dat niet ruim binnen je budget, dan is het verstandig om naar een andere oplossing te zoeken.

“Een onverwachte rekening en een structureel geldtekort zijn twee verschillende problemen. Bij een eenmalige tegenvaller kan financiering soms een mogelijkheid zijn. Kom je iedere maand tekort, dan los je dat met een lening meestal niet op.”

Roelof Somink, financieel coach bij directgestort.nl

Roelof Somink schrijft voor https://directgestort.nl over minieningen, de kosten daarvan en situaties waarin het juist verstandiger kan zijn om niet te lenen.