Let op: geld lenen kost geld

Rekening-courantverhouding met je bv: hoe stel je een correct contract op en wat zijn de fiscale grenzen

Geld lenenSophie Jansennovember 17, 20266 min lezen

Je schrijft een bedrag over van je BV naar je privérekening voor een verbouwing, want de liquide middelen zijn er. Geen factuur, geen contract, want je lost het later wel op. Precies deze situatie trekt tegenwoordig de aandacht van de Belastingdienst, en de gevolgen kunnen flink oplopen als er niets op papier staat. Een rekening-courantverhouding tussen jou als DGA en je BV kan fiscaal prima werken, maar dan moet de basis kloppen voordat er één euro stroomt.

Wie leent van wie? Dat bepaalt alles

De eerste vraag die je moet beantwoorden: ben jij als DGA de schuldenaar, of is je BV dat? Als jij geld opneemt uit de BV, ben jij schuldenaar. Als jij geld in de BV stopt dat de BV later terugbetaalt, is de BV schuldenaar. Die richting lijkt een detail, maar bepaalt hoe je het contract opbouwt, welke rente van toepassing is en hoe de fiscus de situatie beoordeelt.

In verreweg de meeste gevallen leent de DGA van de BV, een vorm van zakelijk geldlenen. Die situatie heeft ook de meeste fiscale aandacht gekregen, onder andere door de excessief-lenenregeling die in 2023 inging. Maar ook de omgekeerde situatie vraagt om een helder schriftelijk contract.

Leg het contract vast vóór de eerste boeking

Een rekening-courantovereenkomst moet er liggen voordat je de eerste transactie boekt. Achteraf opstellen is altijd verdacht en wordt bij een boekenonderzoek direct uitgelicht. Het contract hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar moet een aantal minimale clausules bevatten die de Belastingdienst verwacht:

  • Duidelijke vermelding van beide partijen (jou als DGA en de BV met KvK-nummer)
  • Een kredietlimiet (het maximumbedrag dat uitstaand mag zijn)
  • De looptijd of het moment van opeisbaarheid
  • De rente en de manier waarop die jaarlijks wordt vastgesteld of aangepast
  • Afspraken over zekerheden

Laat dit contract opstellen of controleren door je accountant of notaris. Een zelf getypte Word-versie zonder datum en handtekening overtuigt niemand.

De juiste rente: hoe onderbouw je die?

De rekening-courantrente moet zakelijk zijn. Dat klinkt vaag, maar de Belastingdienst hanteert de zogeheten armlengte-norm: de rente die twee onafhankelijke partijen ook zouden afspreken. Vergelijk dit met wat een bank rekent voor een persoonlijke lening met vergelijkbaar risico en vergelijkbare looptijd. In november 2026 zitten persoonlijke leningen bij de meeste banken nog altijd ruim boven de 5 procent op jaarbasis, dus een rekening-courantrente van 1 procent is moeilijk te verdedigen.

Leg je onderbouwing schriftelijk vast. Neem een screenshot van vergelijkbare banktarieven op het moment van afsluiten, bewaar die in het dossier en herhaal dat bij elke aanpassing. Als de rente jaarlijks wijzigt, zet dat dan in het contract met een heldere formule, bijvoorbeeld gekoppeld aan een gepubliceerde referentierente met een opslag.

Zekerheden en kredietlimiet: wanneer moet je iets in pand geven?

Hoe hoger het uitstaande saldo, hoe meer de Belastingdienst verwacht dat er zekerheden zijn. Stel je BV heeft je een bedrag van €150.000 geleend en er staat niets tegenover. Geen pandrecht, geen hypotheek, geen persoonlijke borgstelling. Dan bestaat het risico dat de fiscus de lening aanmerkt als een informele kapitaalstorting of een verkapte winstuitdeling, met belastingheffing als gevolg.

Als er een woning in het spel is, kan een hypotheekrecht op die woning als zekerheid dienen. Voor kleinere bedragen kan een pandrecht op je privébezittingen of een borgtocht volstaan. Bespreek dit met je accountant en leg de afgesproken zekerheid ook vast in het contract zelf.

Administratie per kwartaal: minimumvereisten

Een rekening-courantverhouding die op papier goed is ingericht, moet ook in de boeken kloppen. Dat betekent minimaal elk kwartaal een saldo-afstemming tussen jouw privéadministratie en de BV-boekhouding. Rente moet worden bijgeschreven op het moment dat het contract voorschrijft, en niet pas als je accountant er aan het einde van het jaar aan denkt.

In de jaarrekening van de BV verschijnt de rekening-courantschuld als een vordering op de aandeelhouder. Die moet correct zijn opgesplitst: het saldo, de bijgeschreven rente en eventuele aflossingen. Een jaarrekening waarin dit samengeknald staat in één niet-nader-omschreven post trekt direct vragen.

De excessief-lenenregeling: ken je positie voor 31 december

Leen je meer dan €500.000 bij je BV, dan ben je beland in het gebied van de excessief-lenenregeling. Het bedrag boven die drempel wordt bij jou in box 2 belast, alsof je een dividend hebt ontvangen. De peildatum is 31 december van elk jaar.

Het is nu november 2026. Dat geeft je nog enkele weken om je positie te berekenen. Tel alle schulden op die je bij je BV heeft, inclusief schulden van fiscale partners en schulden van verbonden vennootschappen. Kom je boven de €500.000 uit, overweeg dan vóór de jaarwisseling een gedeeltelijke terugbetaling of een dividenduitkering waarmee je de schuld verrekent. Elke euro die je nu terugbrengt, voorkomt belastingheffing in de aangifte over dit jaar.

Wat de Belastingdienst ziet als signaal voor een verkapte uitdeling

Controleurs letten op een combinatie van factoren. Niet één signaal op zichzelf, maar de opeenstapeling maakt een zaak kwetsbaar:

  • Geen schriftelijk contract of een contract zonder datum
  • Geen of een te lage rente
  • Een saldo dat jaar na jaar oploopt zonder enige aflossing
  • Geen zekerheden bij substantiële bedragen
  • Opnames die samenvallen met momenten waarop dividend uitkeren duurder zou zijn

Als de fiscus een lening herkwalificeert als winstuitdeling, betaal je alsnog dividendbelasting over het bedrag, inclusief rente en mogelijk een boete, vergelijkbaar met belastingproblemen die kunnen ontstaan bij onvoldoende gedocumenteerd geldlenen. Dat is een situatie die je met een goed contract volledig kunt voorkomen.

Correctie achteraf: wat doe je als het niet klopt?

Heb je al een rekening-courantschuld die niet aan de eisen voldoet? Dan zijn er drie gangbare wegen. De eerste is omzetting in een formele geldlening met een apart leningcontract, een aflossingschema en duidelijke zekerheden. De tweede is verrekening met een dividenduitkering, waarbij je de schuld wegwerkt tegen een netto dividendbedrag. De derde is gewoon terugbetalen, in één keer of in termijnen.

Welke route het beste is hangt af van je huidige saldo, de liquiditeit van de BV en je persoonlijke belastingpositie. Laat dit niet liggen tot je een brief van de Belastingdienst krijgt, want dan heb je geen onderhandelingsruimte meer.

Checklist voor een boekenonderzoek

Als je accountant of de Belastingdienst langkomt, moet het volgende direct beschikbaar zijn:

  • Het ondertekende en gedateerde rekening-courantcontract
  • De onderbouwing van de gehanteerde rente, inclusief vergelijkingsmateriaal
  • Kwartaaloverzichten van het saldo en de rentebijschrijvingen
  • De vermelding in de jaarrekening van de BV per boekjaar
  • Documentatie van de gestelde zekerheden (hypotheekakte, pandakte)
  • Bewijsstukken van eventuele aflossingen of verrekeningen

Een volledig dossier is geen luxe. Het is het verschil tussen een vlotte controle en maanden discussie over een naheffing.

Een werkbaar contract bevat minimaal een rentebepaling die de Belastingdienst accepteert, een aflossingsschema en bij hogere bedragen een zekerheid zoals een hypotheekrecht. Houd de rekening-courantstand bij in je administratie en bereken je positie tijdig, want 31 december is de peildatum voor box 2. Bespreek de stand met je accountant als je die berekening nog niet hebt gemaakt.

Toevoegen als voorkeursbron op Google
Geschreven doorSophie Jansen

Sophie Jansen is jurist en redacteur bij Saldo.nl, gespecialiseerd in consumentenrecht en financiele regelgeving. Ze houdt alle content up-to-date met de laatste wet- en regelgeving rondom kredietverlening, BKR en de AFM. Sophie studeerde rechtsgeleerdheid aan de Universiteit Utrecht.